„Stop” klatkom powiedziało ponad 20 znanych sieci sklepów oraz dziesiątki firm z różnych gałęzi sektora spożywczego. Firmy te zadeklarowały w poprzednich latach całkowite wycofanie jaj z chowu klatkowego. Koniec ubiegłego roku był przełomowy dla całej transformacji, bo właśnie wtedy przypadał termin realizacji większości tego typu deklaracji. Teraz możemy zobaczyć, jakie są rezultaty.
Gdzie nie kupimy już jaj „trójek”
O wycofaniu jaj klatkowych ze sprzedaży właśnie poinformowały POLOmarket, ALDI i Selgros. Tego rodzaju jaj nie znajdziemy już też w sklepach sieci: Biedronka, Lidl, Żabka, Kaufland, MAKRO, Netto, FRAC i Frisco.
Zmian dokonały również Carrefour, Stokrotka, Chata Polska, E.Leclerc, TOPAZ i SPAR, które operują w modelu franczyzowym i wycofały jaja klatkowe z marek i sklepów własnych oraz centralnej dystrybucji. Prace nad pożegnaniem jaj „trójek” trwają obecnie także w sieciach Dino, Eurocash, Auchan i Intermarché.
Rewolucja dotyczy nie tylko jaj w skorupkach, ale też składów popularnych produktów. Z jaj klatkowych w produktach marek własnych zrezygnowały już m.in. Biedronka, Lidl, Netto, Aldi, Auchan, Kaufland i Żabka. Do nowej rzeczywistości dostosowali się również giganci rynku spożywczego. Majonezy najpopularniejszych marek, w tym Winiary i Kielecki, powstają już wyłącznie na bazie jaj bezklatkowych. Podobne zmiany wprowadzili producenci słodyczy (m.in. Wedel, Wawel), mrożonek (m.in. FRoSTA, Iglotex) oraz dań gotowych (w tym U Jędrusia, JAWO). Pełne zestawienie firm dostępne jest na BiznesBezKlatek.pl.
Coraz mniej kur w klatkach
Decyzje sklepów i producentów mają realne przełożenie na życie zwierząt. Według Głównego Inspektoratu Weterynarii tylko od początku 2025 roku liczba stanowisk dla kur w systemie klatkowym zmniejszyła się o blisko 4 miliony.
Jeszcze w styczniu 2014 roku mniej niż 13% kur niosek w Polsce żyło w systemach alternatywnych (ściółkowym, wolnowybiegowym czy ekologicznym). Od tego czasu odsetek ten potroił się i teraz wynosi prawie 39%. Polska pozostaje potęgą w produkcji jaj - zajmuje piąte miejsce w Unii Europejskiej i jest drugim największym eksporterem jaj w UE. W 2024 roku wyprodukowano u nas ponad 12 miliardów jaj konsumpcyjnych.
„W ciągu ostatniej dekady na rynku wydarzyła się rewolucja na rzecz dobrostanu zwierząt. Duże grono największych graczy rynkowych odwróciło się od jaj klatkowych w odpowiedzi na wzrost świadomości i oczekiwań społecznych. W rezultacie jaja oferowane konsumentom w Polsce to już teraz w dużej mierze jaja z chowu bezklatkowego - mówi Paweł Rawicki, prezes Stowarzyszenia Otwarte Klatki. - Fakt, że dużo kur wciąż utrzymywanych jest w klatkach prawdopodobnie mocno wiąże się z tym, że 40% produkcji jaj przeznaczone jest na eksport. Statystyki sugerują, że to m.in. tam kryje się bardzo duży odsetek jaj klatkowych” - dodaje.
Polacy przeciwni utrzymaniu kur w klatkach
Zmiany na rynku idą w parze z postawami społecznymi. Z najnowszych badań Centrum Badawczo-Rozwojowego Biostat z lutego 2026 roku wynika, że dla 7 na 10 Polaków warunki chowu kur są istotnym czynnikiem przy zakupie jaj. Ponad 77% badanych uważa, że chów klatkowy nie zapewnia zwierzętom odpowiednich warunków, a w grupie osób powyżej 60. roku życia odsetek ten rośnie do niemal 85%.
„Polacy nie akceptują chowu klatkowego i oczekują od biznesu odpowiedzialności. Największe firmy coraz częściej na to odpowiadają, a ich decyzje mają ogromny wpływ na życie zwierząt. Za każdą zmianą na sklepowej półce kryje się los tysięcy, a nawet milionów kur, które mogą wreszcie swobodnie rozprostować skrzydła czy grzebać w ściółce” - mówi Julia Pająk, menadżerka ds. kampanii dobrostanowych w Stowarzyszeniu Otwarte Klatki.
Szczegółowe informacje o statusie firm, które deklarowały wycofanie jaj klatkowych, a także wypowiedzi ich przedstawicieli opublikowane zostały na dedykowanej stronie Stowarzyszenia Otwarte Klatki BiznesBezKlatek.pl.
Dodatkowe wypowiedzi do wykorzystania:
„Kluczowym elementem procesu wycofywania jaj klatkowych jest dostosowanie naszej strategii zakupowej do rosnących oczekiwań klientów oraz standardów rynkowych w zakresie dobrostanu zwierząt. Istotną rolę odegrała również ścisła współpraca z dostawcami, umożliwiająca stopniowe zwiększanie udziału jaj z alternatywnych systemów chowu” - mówi Marcin Celejowski, członek zarządu i dyrektor Działu Zakupów grupy Eurocash.
„Rynek potrzebuje odważnych decyzji - jeżeli wszyscy będziemy przed nimi uciekać, zostaniemy w miejscu. Wierzymy, że zrównoważony rozwój oraz odpowiedzialność za prowadzony biznes mogą iść w parze i są wartościami nierozerwalnymi w dzisiejszych czasach. W przypadku wycofania się z jaj klatkowych w Makro, prawdziwym katalizatorem zmiany była bliska współpraca z naszymi dostawcami, która zadecydowała o powodzeniu całego przedsięwzięcia” - mówi Sławomir Leszczyński, dyrektor Pionu Handlowego MAKRO Cash and Carry.
„Największym wyzwaniem była skala i złożoność operacji, obejmujących sprzedaż detaliczną świeżych jaj oraz szerokie portfolio produktów Marki Własnej, w których jaja występują jako składnik. Proces wymagał zaangażowania, pozyskania alternatywnych surowców w odpowiedniej jakości i wolumenie oraz dostosowania receptur produktów przy zachowaniu ich parametrów jakościowych, bezpieczeństwa i dostępności cenowej” - informuje Paulina Gielewska, Quality & Food Safety Team Manager w Grupie Żabka.
„Wycofanie jaj z chowu klatkowego to ważny krok, który pozwala oferować naszym klientom produkty najwyższej jakości i świeżości, przy jednoczesnym wsparciu bardziej humanitarnych praktyk hodowlanych. Warto przy tym podkreślić, że ALDI Polska podeszło do tematu rezygnacji z chowu klatkowego w sposób kompleksowy - nie tylko jako oddzielnego produktu, ale również jako składnika. W związku z powyższym tego typu jaja zostały wycofane ze składu wszystkich naszych produktów marek własnych” - mówi Katarzyna Bawoł, dyrektor ds. jakości ALDI Polska.
„Kluczowym elementem procesu wycofywania jaj klatkowych w Wawel SA było podjęcie przez zarząd spółki w listopadzie 2024 roku wiążącej decyzji o całkowitym zaprzestaniu zakupów nowych partii surowców klasy klatkowej. W rezultacie, od stycznia 2025 roku proces ten stał się faktem operacyjnym - od tego momentu wszystkie nowe zakupy żółtka i białka w proszku dokonywane są przez Wawel SA wyłącznie w klasach wyższych. Wszelkie pozostające na zapasie surowce klasy klatkowej zostały odsprzedane. Tym samym rok 2025 stanowił finalny etap transformacji łańcucha dostaw, w którym dokonaliśmy realnej i pełnej zmiany standardów jakościowych surowca” - mówi Joanna Sztefko, członkini zarządu, dyrektor ds. cyfryzacji, zarządzania projektami i administracji w Wawel S.A.
„Spółka U Jędrusia jako znaczący producent sektora spożywczego oferujący produkty z udziałem surowców pochodzenia zwierzęcego przyjęła Politykę Dobrostanu Zwierząt należącą do odpowiedzialnych praktyk biznesowych. Firma nieustannie podejmuje działania w celu doskonalenia jakości produktów jednocześnie kładąc ogromny nacisk na minimalizację wpływu prowadzonej działalności na środowisko. Mamy świadomość, że zdrowa i bezpieczna żywność może pochodzić wyłącznie od zdrowych zwierząt, dlatego współpracujemy wyłącznie z dostawcami, którzy dbają o dobrostan i zapewniają właściwe warunki hodowli. W trosce o dobrostan kur niosek już w roku 2022 zrezygnowaliśmy z zakupu i wykorzystania do produkcji surowców pochodzących z jaj z chowu klatkowego. Wyższa jakość surowca zawsze przekłada się na lepszy smak i dobrą wartość odżywczą produktów. Proces eliminacji jaj klatkowych na korzyść surowca z chowu ściółkowego wynikał z przyjętej strategii spółki zgodnej z oczekiwaniami naszych Klientów i Partnerów Biznesowych. Zakładaliśmy ostatecznie finalizację procesu na przełomie lat 2024/2025. Pomimo początkowych trudności związanych z wyższym kosztem surowca ściółkowego, a także okresowo jego mniejszą dostępnością udało nam się wynegocjować z naszymi dostawcami odpowiednie ceny i warunki dostaw. Jako lider na rynku dań gotowych wiemy, że współpraca ze sprawdzonymi odpowiedzialnymi dostawcami jest jednym z filarów sukcesu” - mówi Katarzyna Krupińska, Wiceprezes Zarządu U Jędrusia Sp. z o.o.
Napisz komentarz
Komentarze