Zanieczyszczenie środowiska przez nieodpowiednie gospodarowanie odpadami

Skutki niewłaściwej gospodarki odpadami

Nieodpowiednio prowadzona gospodarka odpadami stanowi główną przyczynę zanieczyszczenia środowiska, co wpływa na zmianę klimatu, a to z kolei wiąże się z naruszeniem równowagi ekosystemów. Wiele szlachetnych gatunków flory i fauny zanika, ustępując miejsca gatunkom napływowym, zaburzającym naturalny porządek w przyrodzie. Zasadnicze problemy to:

• Zanieczyszczenie wody. Procesy gnilne, jakie toczą się na wysypiskach, stymulowane są przez opady atmosferyczne. Takie połączenie powoduje tzw. odcieki, które – zależnie od rodzaju odpadów – mogą zawierać związki metali ciężkich, kwasy, itp., zanieczyszczające, a często także skażające wodę, zarówno powierzchniową, jak i gruntową. Legalne, nowoczesne wysypiska posiadają systemy zabezpieczające rozprzestrzenianie się odcieków i ich neutralizację, w przeciwieństwie do wysypisk dzikich, usytuowanych nierzadko w lesie, w pobliżu ostoi zwierzyny lub w bliskości zbiornika wodnego (jeziora)
• Skażenie gruntu. Niebezpieczeństwo skażenia gleby w miejscu usytuowania dzikiego wysypiska śmieci jest bardzo wysokie, bowiem toksyczne substancje przedostają się do niej bardzo szybko, a proces oczyszczania gruntu jest długotrwały, o ile w ogóle możliwy. Skażenie rozprzestrzenia się w promieniu nawet kilkuset metrów, zatruwając rośliny, porosty i grzyby, stanowiące pożywienie dla zwierząt. Mogą zostać zatrute także pola uprawne, a wówczas spożycie płodów rolnych z takiej gleby może skutkować rozstrojem zdrowia ludzi
• Zanieczyszczenie powietrza. Rozkładające się na wysypisku substancje uwalniają toksyczne gazy i pyły, które dostają się do atmosfery. Są one niebezpieczne zarówno dla ludzi, jak i zwierząt. Ponadto wzrost temperatury powoduje uwalnianie się odoru, powstającego w wyniku procesów rozkładu. Oddychanie cuchnącym powietrzem stwarza dyskomfort dla okolicznej ludności i może wywoływać alergie. Między innymi dlatego wysypiska śmieci usytuowane są z dala od siedlisk ludzkich
• Zapalenie się wysypiska. Procesy gnilne powodują wydzielanie się metanu, który jest gazem łatwopalnym. Jeżeli jego stężenie silne może spowodować samozapłon i w rezultacie pożar, który nie tylko sprawi, że do atmosfery przedostanie się ogromna ilość toksycznych związków, ale może rozprzestrzenić się na duży obszar, a to grozi zagładą lokalnego ekosystemu.

Oprócz powyższych czynników należy zwrócić uwagę na ogromne ilości elementów z tworzyw syntetycznych, które ulegają degradacji niekiedy przez kilkaset lat. Nielegalny wywóz plastikowych śmieci i porzucanie ich na również nielegalnych wysypiskach powoduje trwałe zanieczyszczenie środowiska i stanowi zagrożenie dla lokalnej fauny.

Jak właściwie zagospodarować odpady?

Zasadniczą kwestią jest segregacja odpadów. Obecnie jest ona obowiązkowa w gospodarstwach domowych (odpady komunalne), segregacji podlega także gruz i odpady budowlane. Jednym z podstawowych celów segregacji jest ograniczenie zużycia surowców naturalnych. Recykling jest rozwiązaniem tańszym, do tego przyjaznym dla środowiska.

Powrót do opakowań wielokrotnego użytku to również sposób na ograniczenie produkcji śmieci. Szacuje się, że mieszkaniec Polski obecnie produkuje średnio niemal 400 kg śmieci w ciągu roku. Rezygnacja tam, gdzie to możliwe, z opakowań i produktów jednorazowych mogłaby przyczynić się do znacznego zmniejszenia tej wielkości.

Niezwykle istotna jest edukacja w dziedzinie gospodarowania odpadami. Społeczeństwo wciąż dość opornie odnosi się do zagadnienia ich segregacji, a już niemal w ogóle nie orientuje się, jak segregować i legalnie wywozić odpady budowlane i remontowe. Tymczasem istnieją rozwiązania, które można zastosować bez obaw, że stanie się to wbrew przepisom.

Wywóz gruzu i odpadów budowlanych można zrealizować na dwa sposoby. Pierwszy z nich to dostarczenie we własnym zakresie do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK). W praktyce jednak jest to dość kłopotliwe i czasochłonne, a w rezultacie także i bardziej kosztowne niż druga opcja – skorzystanie z usług firmy specjalistycznej, np. eko-gruz.pl. Może ona podstawić w wyznaczone miejsce kontener na śmieci, w którym będą umieszczane wszystkie odpady wygenerowane podczas budowy lub remontu obiektu. Po zapełnieniu kontenera jest on zabierany i dostarczany na wysypisko, przy którym funkcjonuje sortownia i następuje przetwarzanie gruzu i odpadów tak, aby mogły być powtórnie użyte.

Firmy usługowe dysponują kontenerami o różnej pojemności oraz workami big bag. Mają też wszelkie pozwolenia na wywóz odpadów i ich zagospodarowanie. Dzięki temu inwestor nie musi martwić się o ich dalszy los i ma pewność legalności działania.