Nadciśnienie tętnicze – jaka dieta na obniżenie ciśnienia?

Nadciśnienie tętnicze – dlaczego powstaje?

Do rozwoju nadciśnienia tętniczego mogą przyczyniać się czynniki genetyczne, na które zasadniczo nie mamy wpływu. Jednak obszerna grupa czynników jest związana z szeroko pojętym stylem życia. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z istnienia choroby, gdyż nie prowadzi działań profilaktycznych, które obejmują przede wszystkim cykliczne mierzenie ciśnienia tętniczego w warunkach domowych. Nieprawidłowe wyniki powinno potwierdzić się w warunkach gabinetowych, obecność nadciśnienia stwierdza lekarz.

Jakie są przyczyny nadciśnienia tętniczego związane ze stylem życia?

• nadmiar spożywanych kalorii;
• wysoko przetworzona dieta;
• niskie spożycie warzyw i owoców;
• nadmiar tłuszczów i cukru w pożywieniu;
• spożywanie napojów alkoholowych;
• palenie tytoniu;
• niski poziom aktywności fizycznej;
• nieprawidłowa nocna regeneracja

Należy podkreślić, że nadciśnienie tętnicze obok otyłości, cukrzycy typu 2 i zaburzeń lipidowych jest elementem tzw. zespołu metabolicznego, którego występowanie podnosi ryzyko wystąpienia wcześniejszego zgonu.

Dieta w nadciśnieniu – na co zwrócić uwagę?

W przypadku zdiagnozowania nadciśnienia tętniczego dietoterapia odgrywa ważną rolę i obok wprowadzonych farmaceutyków, jest integralnym elementem leczenia. Wraz z wprowadzeniem założeń zdrowej diety, czyli zbilansowanie makroskładników, czy wprowadzenie większej ilości warzyw i owoców, najmniej oczywistym zaleceniem jest ograniczenie spożycia soli, a co za tym idzie wyeliminowanie produktów wysoko przetworzonych. Warto mieć na uwadze, że żywność taka jak wędliny, konserwy, pasztety i dania gotowe, a nawet chleb to potencjalne źródło sodu w diecie. Nie wspominając o słonych przekąskach, takich jak np. chipsy, nachosy, orzeszki solone, czy popcorn.

Zasady diety w nadciśnieniu tętniczym

1. W pierwszej kolejności należy ustalić zapotrzebowanie na energię. W przypadku nadwagi lub otyłości należy wprowadzić deficyt kaloryczny. Można do tego wykorzystać dostępny kalkulator kalorii.
2. W diecie powinny znaleźć się źródła pełnowartościowego białka – chude mięso, drób, ryby owoce morza, jaja i nabiał. Należy unikać przetworzonych produktów mięsnych jak wędliny, parówki, kiełbasy, kabanosy, czy konserwy mięsne.
3. Należy wprowadzić źródła białka roślinnego jako alternatywę dla produktów mięsnych. Produkty pochodzenia roślinnego bogate w proteiny to przede wszystkim nasiona roślin strączkowych np. soczewica, ciecierzyca, fasola, groch, bób.
4. Zdrowe tłuszcze pochodzenia roślinnego powinny zastąpić tłuszcze zwierzęce zawierające kwasy tłuszczowe nasycone o miażdżycogennym działaniu. W diecie nie powinno zabraknąć takich produktów jak oliwa z oliwek, awokado, olej lniany, nasiona i orzechy.
5. Źródłem węglowodanów powinny być produkty o niskim i średnim indeksie glikemicznym, czyli produkty zbożowe pełnoziarniste np. chleb razowy, makaron pełnoziarnisty, grube kasze, komosa ryżowa, amarantus, ryż pełnoziarnisty.
6. Warzywa powinny być serwowane do każdego posiłku. Należy przyjąć zasadę, że im bardziej kolorowo na talerzu, tym lepiej. Dlatego powinny znaleźć się warzywa zielone liściaste takie jak sałata, rukola, roszponka, natka pietruszki zawierające chlorofil. Czerwona papryka, marchew, pomidory będą źródłem cennych antyoksydantów.
7. Owoce to ważny dodatek do diety, gdyż są podobnie jak warzywa cenny źródłem witamin, minerałów i składników mineralnych. Dodatkowo mogą doskonale zastąpić słodycze.
8. W diecie na nadciśnienie należy ograniczyć spożycie soli do 5 g na dobę. Nie powinno się dodatkowo dosalać potraw, a w kuchni używać więcej aromatycznych ziół.

Zalecenia te pokrywają się z zasadami diety DASH, która została opracowana specjalnie dla pacjentów borykających się z nadciśnieniem tętniczym.