Jak odbywa się sprzedaż nieruchomości od podmiotów publicznych?

Najważniejszym aktem prawnym regulującym tematykę sprzedaży nieruchomości publicznych jest ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, która określa zasady między innymi gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego, a także prawo pierwokupu nieruchomości.

Zagadnienie zakupu nieruchomości od podmiotów publicznych regulują także ustawy: z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego, z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości; z dnia 28 września 1991 r. o lasach; z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Regulują one kwestie zakupu poszczególnych rodzajów nieruchomości.

Co do zasady nieruchomości publiczne mogą być przedmiotem obrotu, poza wyjątkami określonymi w ustawie. Warto podkreślić, że głównym trybem w jakim sprzedawane są nieruchomości publiczne jest tryb przetargowy.

Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, a oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej.

Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej następuje:

• w drodze przetargu lub
• w drodze bezprzetargowej, ale jedynie w określonych przypadkach.

Warunki zbycia nieruchomości w drodze przetargu obwieszcza się w ogłoszeniu o przetargu. Warunki zbycia nieruchomości w drodze bezprzetargowej ustala się w rokowaniach przeprowadzanych z nabywcą. Podstawę do zawarcia umowy stanowi protokół z przeprowadzonego przetargu oraz protokół z rokowań przy zbyciu w drodze bezprzetargowej.

Istnieją osoby, fizyczne oraz prawne, którym na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości publicznej. Co do zasady, jest to osoba, która spełnia jeden z następujących warunków:

• przysługuje jej roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy ustawy o gospodarce nieruchomościami lub innych przepisów, jeżeli złoży wniosek w odpowiednim terminie;
• jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa własności tej nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobiercą, jeżeli złoży wniosek o nabycie w odpowiednim terminie;
• jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony.

Właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie. Wykaz ten wywiesza się na okres 21 dni w siedzibie właściwego urzędu, a także zamieszcza się na stronach internetowych właściwego urzędu oraz podaje do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest nieruchomość.