Dlaczego wapń jest kluczowy w produkcji zwierzęcej?
Wapń odpowiada nie tylko za budowę kości. To pierwiastek niezbędny do prawidłowej pracy mięśni, przewodnictwa nerwowego i procesów enzymatycznych. U krów mlecznych rola wapnia szczególnie wzrasta w okresie okołoporodowym i na początku laktacji. W stadach drobiu bezpośrednio wpływa na jakość skorupek jaj. U wszystkich młodych zwierząt hodowlanych warunkuje prawidłowy rozwój szkieletu.
Problem polega na tym, że organizm nie magazynuje dużych ilości wapnia w formie łatwo dostępnej. W sytuacji nagłego wzrostu zapotrzebowania, na przykład po wycieleniu może dojść do gwałtownego spadku jego poziomu we krwi.
Efektem jest osłabienie, problemy z poruszaniem się, spadek mleczności, większa podatność na choroby, a w skrajnych przypadkach porażenie poporodowe.
Wysoka wydajność to wysokie zapotrzebowanie
Nowoczesne żywienie zwierząt hodowlanych musi uwzględniać nie tylko ilość energii i białka, ale także precyzyjny bilans makroelementów. W praktyce oznacza to konieczność stałej kontroli podaży wapnia w dawce pokarmowej.
Zapotrzebowanie na wapń różni się w zależności od:
- wieku zwierzęcia
- masy ciała
- kierunku użytkowania
- fazy produkcyjnej
Krowa w szczycie laktacji potrzebuje zupełnie innej ilości wapnia niż jałówka w okresie wzrostu. Podobnie nioska w okresie intensywnej nieśności ma znacznie wyższe zapotrzebowanie niż młody drób.
Naturalne źródło wapnia w dawce pokarmowej
Jednym z najczęściej stosowanych i najbezpieczniejszych źródeł wapnia w żywieniu zwierząt hodowlanych jest kreda pastewna, czyli naturalny węglan wapnia (CaCO₃). Przewagą kredy pastewnej jest wysoka czystość chemiczna, dobra biodostępność oraz brak dodatków syntetycznych.
Dobrze rozdrobniona kreda pastewna zapewnia szybkie uwalnianie wapnia, a w przypadku większej frakcji stopniowe uzupełnianie niedoborów. Dzięki temu można precyzyjnie dopasować sposób suplementacji do potrzeb stada.
W przeciwieństwie do niektórych alternatywnych źródeł wapnia, kreda pastewna nie wprowadza do dawki nadmiaru fosforu czy innych pierwiastków, które mogłyby zaburzać równowagę mineralną.
.jpg)
Kiedy ryzyko niedoboru wapnia jest największe?
Najbardziej newralgiczne momenty to:
- okres okołoporodowy u krów
- początek laktacji
- intensywny wzrost młodych zwierząt
- szczyt nieśności u drobiu
W tych fazach warto nie tylko zwiększyć podaż wapnia, ale również zadbać o jego równomierne wymieszanie w paszy. Nierównomierna dystrybucja składnika w mieszance może prowadzić do sytuacji, w której część zwierząt pobiera go za mało, a część zbyt dużo.
Kreda pastewna a bezpieczeństwo stosowania
W produkcji zwierzęcej nie ma miejsca na kompromisy jakościowe. Surowiec przeznaczony do żywienia zwierząt hodowlanych musi spełniać restrykcyjne normy dotyczące czystości i zawartości substancji niepożądanych.
Wysokiej jakości kreda pastewna powinna:
- mieć stabilną, jednorodną granulację
- zawierać wysoki poziom CaCO₃
- być wolna od metali ciężkich i zanieczyszczeń mechanicznych
- pochodzić z kontrolowanych złóż
To szczególnie istotne w gospodarstwach nastawionych na wysoką wydajność i powtarzalność wyników produkcyjnych.
Profilaktyka zamiast leczenia
Leczenie hipokalcemii jest możliwe, ale znacznie bardziej opłacalna jest profilaktyka. Stałe monitorowanie składu dawki pokarmowej, analiza zapotrzebowania w poszczególnych grupach technologicznych i odpowiednia suplementacja wapnia pozwalają ograniczyć ryzyko zaburzeń metabolicznych.
W praktyce dobrze zbilansowana dawka z udziałem naturalnych źródeł wapnia to:
- stabilna wydajność mleczna
- mocniejszy kościec młodych zwierząt
- wyższa jakość skorupek
- mniejsze ryzyko powikłań poporodowych
- lepsza odporność stada
W nowoczesnej hodowli wapń nie jest dodatkiem. Jest elementem strategicznym. A właściwie dobrana i regularnie stosowana kreda pastewna to jedno z najprostszych, a jednocześnie najskuteczniejszych narzędzi, które pomagają tę strategię realizować.
